GEBELİK ve LOHUSALIKTA MATERNAL BAĞIŞIKLAMA KILAVUZU
İnfluenza, Tdab ve RSV Aşılaması
EDİTÖRLER/YAZARLAR
Prof. Dr. Dilek ŞAHİN
Prof. Dr. Güzin Zeren ÖZTÜRK
Prof. Dr. Ayper SOMER
Doç. Dr. Özgür KARA
Prof. Dr. Atakan TANAÇAN
Prof. Dr. Ateş KARA
KATKI SUNANLAR
Türk Jinekoloji Ve Obstetri Vakfı Perinatoloji Grubu
Türkiye Aile Hekimleri Uzmanlık Derneği Bağışıklama Grubu
Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Ve Bağışıklama Derneği Aşı Ve Bağışıklama Çalışma Grubu
ÖNSÖZ
Aşılar, modern tıbbın anne ve bebek sağlığını iyileştirmede sahip olduğu en güçlü koruyucu araçlardan biridir. Özellikle gebelik döneminde uygulanan maternal immünizasyon stratejileri, yalnızca anneyi enfeksiyonlara karşı korumakla kalmamakta; transplasental antikor transferi yoluyla yenidoğan ve süt çocuğunun yaşamın en kırılgan ilk aylarında ciddi enfeksiyonlardan korunmasına da katkı sağlamaktadır. Günümüzde influenza, tetanoz-difteri-aselüler boğmaca (Tdab), respiratuvar sinsityal virüs (RSV) ve COVID-19 enfeksiyonlarına karşı gebelikte aşılama, anne ve yenidoğan sağlığının korunmasında giderek daha merkezi bir rol üstlenmektedir.
Türkiye’de maternal immünizasyon alanında son yıllarda önemli gelişmeler yaşanmıştır. Özellikle T.C. Sağlık Bakanlığı’nın Tdab aşısını gebelikte ulusal aşılama programına dahil etmesi, yenidoğan boğmaca morbidite ve mortalitesini azaltma açısından önemli bir halk sağlığı adımı olmuştur. Benzer şekilde influenza aşılaması, mevsimsel salgınlar sırasında gebelerde ciddi komplikasyonların önlenmesi açısından kritik önem taşımaktadır. RSV’ye karşı geliştirilen maternal aşılama stratejileri ise, özellikle yaşamın ilk aylarında ağır alt solunum yolu enfeksiyonu riski taşıyan bebekler için yeni ve umut verici bir korunma yaklaşımı sunmaktadır. COVID-19 aşıları güncel olarak ülkemizde
bulunmamaktadır. Bu nedenle COVID-19 aşılamasına ilişkin önerilere bu kılavuzda yer verilmemiştir.
Aşı programlarının başarısında yalnızca erişim ve uygulama değil, güvenlilik izlemi de kritik öneme sahiptir. Aşı Sonrası İstenmeyen Etki (ASİE) sistemleri, aşı güvenliğinin izlenmesinde temel araçlardır. T.C. Sağlık Bakanlığı’nın ASİE bildirim sistemi; nadir advers olayların erken saptanması, güvenlik sinyallerinin değerlendirilmesi ve toplum güveninin korunmasında önemli rol oynar.
Türk Jinekoloji ve Obstetrik Vakfı (TJOV), Türkiye Aile Hekimleri Uzmanlık Derneği (TAHUD), Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları ve Bağışıklama Derneği tarafından hazırlanan bu rehber, gebelikte influenza, Tdab ve RSV’ye karşı bağışıklama konusunda güncel bilimsel verileri, uluslararası kılavuz önerilerini ve ülkemize özgü uygulama koşullarını bir araya getirerek kadın hastalıkları ve doğum uzmanları başta olmak üzere, gebelik takibinde rol alan tüm sağlık profesyonellerine pratik, güvenilir ve kanıta dayalı bir başvuru kaynağı sunmaktır.
Bilimsel veriler dinamik olarak güncellenmekte olduğundan, bu rehberin de yeni kanıtlar, yeni ruhsatlandırmalar ve ulusal politika değişiklikleri doğrultusunda düzenli aralıklarla güncellenmesi hedeflenmektedir. Özellikle influenza ve RSV aşılamasına ilişkin öneriler 2026–2027 dönemi için geçerli olup, sonraki dönemlerde güncel epidemiyolojik veriler, ruhsatlandırma ve erişim koşulları, ulusal bağışıklama politikaları ile uluslararası kılavuz önerileri doğrultusunda yeniden değerlendirilerek güncellenecektir.
Bu rehberde yer alan öneriler, klinik karar sürecine destek sağlamayı amaçlamakta olup her hastanın bireysel özellikleri, risk faktörleri ve klinik koşulları doğrultusunda hekim değerlendirmesi ile uygulanmalıdır.
Bu rehberin hazırlanmasında emeği geçen tüm katkı sağlayıcılara teşekkür eder, klinik uygulamada yararlı olmasını dileriz.
Kılavuzu indirmek için lütfen tıklayınız.